فضليت نماز جماعت
سفارش خداوند به نماز جماعت
واقيموا االصلوة و اتوا الزكوة و اركعوا مع الراكعين
ترجمه :نماز را بر پا داريد و زكات بدهيد و ركوع كنيد با ركوع كنندگان
تفسير آيه
اين آيه شريفه اشاره به نماز جماعت است ، ولى از ميان تمام افعال نماز تنها ((ركوع )) را بيان كرده است و مى گويد: با ركوع كنند گان ركوع كنيد اين تعبير شايد بخاطر آن باشد كه نماز يهود مطلقا داراى ركوع نبود،اين نماز مسلمانان است كه يكى از اركان اصلى ،ركوع محسوب مى شود جالب اينكه نمى گويند نماز بخوانيد بلكه مى گويد( اقيموا الصلوة ) ((يعنى نماز را بپا داريد ))يعنى تنها خودتان نماز خوان نباشيد بلكه چنان كنيد كه آئين نماز در جامعه اسلامى بر پا شود مردم با عشق و علاقه به سوى آن بيايند .
بعضى از مفسران گفته اند : تعبير به (اقيموا) اشاره به اين است كه نماز شما تنها اذكار و اوراد نباشد بلكه آن را بطور كامل بپا داريد كه مهمترين ركن آن توجه قلبى و حضور دل در پيشگاه خدا و تاثير نماز در روح و جان آدمى است . در حقيقت اين سه دستور آيه نخست پيوند فرياد با خالق (نماز) بيان شده و سپس پيوند با مخلوق (زكات ) و سرانجام پيوند دسته جمعى همه مردم با هم در راه خدا به نماز يعنى (نماز جماعت )
اهميت نماز جماعت از نظر احكام
در روايتى وارد شده است كه اگر يك نفر به امام جماعت اقتدا كند، هر ركعت از نماز آنان ثواب صد و پنجاه نماز دارد و اگر دو نفر اقتدا كنند و هر ركعتى ثواب شصد نماز دارد و هر چه بيشتر شوند ثواب نيز بيشتر خواهد شد تا به ده نفر برسند و عده آنان كه از ده گذشت ، اگر تمام آسمانها كاغذ و درياها مركب و درختها قلم و جن و انس و ملائكه نويسنده شوند،نمى تواند يك ركعت آن را بنويسند.
اهميت نماز جماعت از نظر روايت
قال رسول الله صلى الله عليه و آله سلموا على اليهود النصارى و لا تسلوا على اليهود امتى قبل يا رسول الله من يهود امتك قال رسول عليه السلام الذين يسمعون الاذان و الاقامة و لم يحضر الجماعة .
پيامبر اسلام ص فرمودند : سلام بر يهود و نصارى بكنيد ولى سلام بر يهود امت من نكنيد سوال شد يا رسول الله يهود امت شما كيانند! فرمود آنانى هستند كه صداى اذان واقامه را مى شنوند ولى در نماز جماعت شركت نمى كنند.
داستان آيه
امتياز نماز جماعت بر فرداى
اولين نماز جماعت در روى زمين
عفيف كندى نقل مى كند،در دوران جاهليت و آغاز بعثت براى خريد لباس و عطر جهت خانوده ام به مكه مسافرت كردم ،و با عباس بن عبد المطلب كه فروشنده كالا و لوازم زندگى بود ملاقات نمودم و در نزد او بوده و به كعبه مى نگريستم در حالى كه خورشيد به سقف آسمان چسبيده و ظهرى بسيار گرم بود،ناگهان ديدم جوانى آمد و به آسمان نگاه كرد و سپس روبروى كعبه ايستاد و مشغول نماز شد. چند لحظه بعد ديدم نوجوانى آمد و در طرف راست او ايستاد،و سپس چند لحظه نگذشت كه بانويى را ديدم و پشت سر آن نفر به نماز ايستاده ديدم آن جوان به ركوع و سپس به سجده رفت ،و آن نوجوان و زن نيز ركوع و سجده به جا آورند به عباس گفتم موضوع بزرگ و عجيبى مى بينم ؟ گفت آرى ، امر عظيمى است آيا مى دانى اين جوان و آن نوجوان و آن زن كيستند؟ گفتم :نه گفت آن جوان محمد بن عبدالله است و اين نوجوان على است و آن زن خديجه مى باشد ، و پسر برادرم مى گويد : خداوند خالق به اين دين و روش فرمان داده است . سوگند به خدا در همه روى زمين ، غير از اين سه نفر در اين (اسلام ) نيافته
نماز جماعت و نماز در خانه
عبدالله بن مسعود خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد عرض كرد كه : روزى به تكبيرة الاحرام نماز جماعت نرسيدم آيا فضيلت كامل نماز جماعت به من مى رسد
حضرت فرمود:اگر آنچه در زمين است انفاق كنى باز اين ثوابى كه از تو فوت شد را نمى توانى جبران كنى گفت :اگر بنده اى را آزاد كنم آيا به فضيلت كامل مى رسم ؟ حضرت فرمود: نه اى پسر مسعود فضيلتش از چهل سال نماز در منزل بيشتر باشد.
مرد بينا و نماز جماعت
پاداش نماز جماعت
در كتاب ((نصايح الشيعه ))آمده است : هر كس نماز پنجگانه خود را به جماعت برگزار كند خداوند به او پنج چيز عطا مى فرمايد:
1- تنگى معاش را از او دفع مى كند
2- تنگى قبر را هم از او بر طرف مى كند
3- نامه عملش را به دست راستش مى دهند
4- از پل صراط مانند برق مى گذرد
5- بدون حساب و كتاب وارد بهشت مى شود
آيه : استعانت بوسيله صبر و نماز
و استعينوا بالصبر و الصلوة و آنها لكبيرة الا على الخاشعين
تفسير آيه
((صبر ))و ((صلواة )) دو واژه پيروزى بر مشكلات است
براى پيشرفت و پيروزى بر مشكلات دو ركن اساسى لازم است ،بكلى پايگاه نيرومند درونى و ديگر تكيه گاه محكم برونى ،در آيات فوق به اين دو ركن اساسى با تعبير (( صبر ))و ((صلواة )) اشاره شده است صبر آن حالت و استقامتت و شكيبائى وايستادگى در جبهه مشكلات است ، و نماز پيوندى است با خدا وسيله ارتباط است با اين تكيه گاه محكم گرچه كلمه ((صبر )) در روايات فراوانى به روزه تفسير شده است ،ولى مسلما منحصر به روزه نيست ،بلكه ذكر روزه به عنوان يك مصداق بارز و روشن آن است ،زيرا انسان در پرتو اين عبادت بزرگ اراده اى نيرومند و ايمانى استوار پيدا مى كند و حاكميت عقلش بر هوسهايش مسلم مى گردد مفسران بزرگ در تفسير اين آيه نقل كرده اند كه رسول گرامى هر گاه با مشكلى روبرو مى شد كه او را ناراحت مى كرد از نماز و روزه مدد مى گرفت
و نيز امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود:هنگامى كه با غمى از غمهاى دنيا روبرو مى شويد وضو گرفته ، و به مسجد برويد،نماز بخوانيد و دعا كنيد، زيرا خداوند دستور داده (استعينوا بالصبر و الصلواة ) توجه به نماز و راز و نياز با پروردگار نيروى تازه اى در انسان ايجاد مى كند و او را براى ژ با مشكلات نيرو مى بخشد در كتاب (كافى ) از امام صادق عليه السلام مى خوانيم :
كان على عليه السلام اذا هاله امر الى الصلوة ثم تلا هذه الايه و استعينوا بالصبر و الصلوة هنگامى كه مشكل مهمى براى شما پيش مى آمد به نماز بر مى خاست سپس اين آيه را تلاوت مى فرمود و استعينوا...
آرى نماز انسان را به قدرت لايزالى پيوند مى دهد كه همه مشكلات براى او سهل و آسان مى شود وهمين احساس سبب مى شود كه انسان در برابر حوادث تلخ نيرومند و خونسرد باشد.
داستان آيه
كمك را از نماز بخواهيم
حذيفه مى گويد: روش رسول خدا صلى الله عليه و آله اين بود هر وقت مشكلى براى او بوجود مى آمد،به نماز مى ايستاد و از خداوند كمك مى طلبيد رسول خدا در روايتى ديگر مى فرمايد:
پيامبر الهى وقتى بر ايشان نگرانى پيش مى آمد به نماز پناه مى بردند.
باز يكى از صحابه رسول خدا صلى الله عليه و آله بنام ابودرداء نقل مى كند:كه روش رسولخدا صلى الله عليه و آله اين بود كه هر وقت شبى از شبها باد مهيب و سهمگينى مى وزيد آن شب آنحضرت به مسجد پناه مى برد،تا آرام گير و چون در آسمان كسوف يا خسوف رخ مى داد به نماز پناه مى بردند واز خداوند اسمتداد مى طلبيد.
در روايتى از ابن عباس آمده است كه در راهى مى رفتند خبر مرگ فرزندش را به او دادند (در بعضى از روايات خبر مرگ برادرش ((قثم ))را به او دادند) در همان لحظه از مركب پياده شد و به كنارى رفت و دو ركعت نماز به جاى آورد و آنگاه گفت :ما همان كارى را كه خدا به ما دستور داده بود انجام داديم كه قرآن فرمود ( و استعينوا بالصبر و الصلوة )