دانشجویان من سلام

سورة الفاتحة
 
فاتحه [گشاینده] چون قرآن با این سوره شروع می‏شود و این سوره آغازگر قرآن است، «فاتحه‏» نامیده می‏شود. بخاطر حمد و ستایشی که در این سوره از خداوند بعمل آمده نام دیگرش سوره «حمد» است. و نیز بنام «شکر» و «وافیه‏» و «نور» هم از آن یاد می‏شود. نام دیگرش «سبع المثانی‏» است و نیز «ام الکتاب‏». امام صادق(ع) فرموده است: سوره‏ای که اولش ستایش، وسطش اخلاص و آخرش نیایش است. (تفسیر برهان ج 1 ص 42.) این سوره 7 آیه دارد و در سال سوم بعثت آمده و چهل و سومین سوره است که در مکه نازل شده است. بعضی هم این سوره را اولین سوره دانسته‏اند. شده است. بعضی هم این سوره را اولین سوره دانسته‏اند.

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ﴿ 1 ﴾
به نام خداوند بخشنده بخشایشگر
 In the name of Allah, the Beneficent, the Merciful
 
اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ﴿ 2 ﴾
 ستایش مخصوص خداوندى است که پروردگار جهانیان است.
Praise be to Allah, Lord of the Worlds,
 
الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ﴿ 3 ﴾
 (خداوندى که ) بخشنده و بخشایشگر است ( و رحمت عام و خاصش همگان را فرا گرفته است.)
The Beneficent, the Merciful.
 
مالِکِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿ 4 ﴾
(خداوندى که )مالک روز جزاست.
Owner of the Day of Judgment,
 
 
إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِينُ ﴿ 5 ﴾
 (پروردگارا ) ! تنها تو را مى پرستیم ، و تنها از تو یارى مى جوییم.
 Thee (alone) we worship; Thee alone we ask for help.
 
 
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿ 6 ﴾
 ما را به راه راست هدایت کن.
 Show us the straight path,
 
 
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّآلِّينَ ﴿ 7 ﴾
 راه کسانى که آنان را مشمول نعمت خود ساختى ، نه کسانى که بر آنان غضب کرده اى ، نه گمراهان.
 The path of those whom Thou hast favored; Not (the path) of those who earn Thine anger nor of those who astray.
 
 
 
 سورة البقرة
 بقره [گاو ماده] در آیات 17 تا 73 این سوره داستان فرمان خدا به بنی اسرائیل، مبنی بر کشتن و ذبح کردن گاو، بیان شده است. این سوره کلا در مورد مؤمنین و مشرکین و منافقین و خلقت آدم و بدعتهای اهل کتاب و ماجراهای موسی و بنی اسرائیل و بنای کعبه توسط حضرت ابراهیم و نعمتهای خداوند و مسائل قصاص و وصیت و قتال با مشرکین و نکاح و طلاق و ربا و مجادله ابراهیم با مشرکین بر سر اعتقاد به توحید و تغییر قبله و احکامی از حج و ارث و روزه و ... می‏باشد. آیة الکرسی، آیه 255 این سوره است. 286 آیه دارد و بیشتر آیاتش در مدینه و پس از هجرت نازل شده است. 286 آیه دارد و بیشتر آیاتش در مدینه و پس از هجرت نازل شده است.

  بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
 به نام خداوند بخشنده بخشایشگر
 In the name of Allah, the Beneficent, the Merciful
 
 
الم ﴿ 1 ﴾
به نام خداوند بخشنده بخشایشگر الم ( بزرگ است خداوندى که این کتاب عظیم را از حروف ساده الفبا به وجود آورده.)
 In the name of Allah, the Beneficent, the Merciful Alif. Lam. Mim.
 
 
ذلِکَ الْکِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُديً لِلْمُتَّقِينَ ﴿ 2 ﴾
 آن کتاب با عظمتى است که شک در آن راه ندارد و مایه هدایت پرهیزگاران است.
 This is the Scripture whereof there is no doubt, a guidance unto those who ward off (evil).
 
 
الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ﴿ 3 ﴾
 (پرهیزگاران ) کسانى هستند که به غیب > آنچه از حس پوشیده و پنهان است < ایمان مى آورند،و نماز را برپا مى دارند، و از تمام نعمتها و مواهبى که به آنان روزى داده ایم ، انفاق مى کنند.
 Who believe in the unseen, and establish worship, and spend of that We have bestowed upon them;
 
 
وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْکَ وَمَا أُنْزِلَ مِن قَبْلِکَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴿ 4 ﴾
 و آنان که به آنچه بر تو نازل شده ، و آنچه پیش از تو ( بر پیامبران پیشین ) نازل گردیده ،ایمان مى آورند، و به رستاخیز یقین دارند.
 And who believe in that which is revealed unto thee (Muhammad) and that which was revealed before thee, and are certain of the Hereafter.
 
 
أُولئِکَ عَلَي‏ هُديً مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿ 5 ﴾
 آنان بر طریق هدایت پروردگارشانند، و آنان رستگارانند.
 These depend on guidance from their Lord. These are the successful.
 
 
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لاَيُؤْمِنُونَ ﴿ 6 ﴾
 کسانى که کافر شدند، براى آنان تفاوت نمى کند که آنان را ( از عذاب الهى ) بترسانى یا نترسانى ،ایمان نخواهند آورد.
 As for the disbelievers, whether thou warn them or thou warn them not it is all one for them; they believe not.
 
 
خَتَمَ اللّهُ عَلَي‏ قُلُوبِهِمْ وَعَلَي‏ سَمْعِهِمْ وَعَلَي‏ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿ 7 ﴾
 خدا بر دلها و گوشهاى آنان مهر نهاده ، و بر چشمهایشان پرده اى افکنده شده ، و عذاب بزرگى در انتظار آنهاست.
 Allah hath sealed their hearing and their hearts, and on their eyes there is a covering. Theirs will be an awful doom.
 
 
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ﴿ 8 ﴾
 گروهى از مردم کسانى هستند که مى گویند > :به خدا و روز رستاخیز ایمان آورده ایم< .در حالى که ایمان ندارند.
 And of mankind are some who say: We believe in Allah and the Last Day, when they believe not.
 
 
يُخادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿ 9 ﴾
 مى خواهند خدا و مومنان را فریب دهند، درحالى که جز خودشان را فریب نمى دهند، ( اما ) نمى فهمند.
 They think to beguile Allah and those who believe, and they beguile nonesave themselves; but they perceive not.
 
 
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا کَانُوا يَکْذِبُونَ ﴿ 10 ﴾
 در دلهاى آنان یک نوع بیمارى است ، خداوند بر بیمارى آنان افزوده ،و بخاطر دروغهایى که مى گفتند، عذاب دردناکى در انتظار آنهاست.
 In their hearts is a disease, and Allah increaseth their disease. A painful doom theirs because they lie.
 
 
 وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لاَتُفْسِدُوا فِيْ الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ ﴿ 11 ﴾
 و هنگامى که به آنان گفته شود >:در زمین فساد نکنید :ما فقط اصلاح کننده ایم.
 
 
أَلاَ إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلکِنْ لاَيَشْعُرُونَ ﴿ 12 ﴾
 آگاه باشید !اینها همان مفسدانند، ولى نمى فهمند.
Are not they indeed the mischief makers? But they perceive not.
 
 
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا کَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ کَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلاَ إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلکِن لاَيَعْلَمُونَ ﴿ 13 ﴾
 و هنگامى که به آنان گفته شود >:همانند ( سایر ) مردم ایمان بیاورید:آیا همچون ابلهان ایمان بیاوریم ؟ < !بدانید اینها همان ابلهانند ولى نمى دانند.
 
And when it is said unto them: Believe as the people believe, they say: Shall we believe as the foolish believe? Are not they indeed the foolish? But they know not.
 
 
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوْا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَي‏ شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَکُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ ﴿ 14 ﴾
 و هنگامى که افراد با ایمان را ملاقات مى کنند، مى گویند >:ما ایمان آورده ایم (< .ولى ) هنگامى که با شیطانهاى خود خلوت مى کنند، مى گویند >:ما با شماییم ، ما فقط ( آنها را ) مسخره مى کنیم.
 And when they fall in with those who believe, they say: We believe; but when they go apart to their devils they declare: Lo! we are with you; verily we did but mock.
 
 
اللّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿ 15 ﴾
 خداوند آنان را استهزا مى کند، و آنها را در طغیانشان نگه مى دارد، تا سرگردان شوند.
 Allah (Himself) doth mock them, leaving them to wander blindly on in their contumacy.
 
 
أُولئِکَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلاَلَةَ بِالْهُدَي‏ فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَمَا کَانُوا مُهْتَدِينَ ﴿ 16 ﴾
 آنان کسانى هستند که > هدایت < را به > گمراهى < فروخته اند،و ( این ) تجارت آنها سودى نداده ، هدایت نیافته اند.
 
These are they who purchase error at the price of guidance, so their commerce doth not prosper, neither are they guided.
 
 
مَثَلُهُمْ کَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَاراً فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَکَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لاَيُبْصِرُونَ ﴿ 17 ﴾
 آنان =[ منافقان ] همانند کسى هستند که آتشى افروخته ( تا در بیابان تاریک ، راه خود را پیدا کند)،ولى هنگامى که آتش اطراف او را روشن ساخت ،خداوند ( طوفانى مى فرستد و ) آن را خاموش مى کند،و در تاریکیهاى وحشتناکى که چشم کار نمى کند، آنها را رها مى سازد.
 Their likeness is as the likeness of one who kindleth fire, and when it sheddeth its light around him Allah taketh away their light and leaveth them in darkness, where they cannot see,
 
 
صُمٌّ بُکْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لاَيَرْجِعُونَ ﴿ 18 ﴾
 آنها کران ، گنگها و کورانند، لذا ( از راه خطا ) باز نمى گردند.
 Deaf, dumb and blind; and they return not
 
 
أَوْ کَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ مِنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَاللّهُ مُحِيطٌ بِالْکَافِرِينَ ﴿ 19 ﴾
 یا همچون بارانى از آسمان ، که در شب تاریک همراه با رعد و برق و صاعقه ( بر سر رهگذران ) ببارد.آنها از ترس مرگ ، انگشتانشان را در گوشهاى خود مى گذارند، تا صداى صاعقه را نشنوند.و خداوند به کافران احاطه دارد ( و در قبضه قدرت او هستند.)
 Or like a rainstorm from the sky, wherein is darkness, thunder and the flash of lightning. They thrust their fingers in their ears by reason of the thunder-claps, for fear of dead Allah encompasseth the disbelievers (in His guidance).
 
 
يَکَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ کُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَإِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوا وَلَوْ شَاءَ اللّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللّهَ عَلَي‏ کُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ ﴿ 20 ﴾
 (روشنایى خیره کننده ) برق ، نزدیک است چشمانشان را برباید .هرزمان که ( برق جستن مى کند، و صفحه بیابان را)براى آنها روشن مى سازد، ( چند گامى ) در پرتو آن راه مى روند، و چون خاموش مى شود، توقف مى کنند.و اگر خدا بخواهد، گوش و چشم آنها را از بین مى برد، چرا که خداوند بر هر چیز تواناست.
 The lightning almost snatcheth away their sight from them. As often as it flasheth forth for them they walk therein, and when it darkeneth against them they stand still. If Allah willed, He could destroy their hearing and their sight Lo! Allah is Able to do all things.
 
 
 يَاأَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّکُمُ الَّذِي خَلَقَکُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ﴿ 21 ﴾
اى مردم !پروردگار خود را پرستش کنید، آن کس که شما،و کسانى را که پیش از شما بودند آفرید، تا پرهیزگار شوید.
O mankind! Worship your Lord, Who hath created you and those before you, so that ye may ward off (evil).
 
 
الَّذِي جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ فِرَاشاً وَالْسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ الْسَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَکُمْ فَلاَ تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْدَاداً وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿ 22 ﴾
آن کس که زمین را بستر شما، و آسمان =[ جو زمین ] را همچون سقفى بالاى سر شما قرار داد،و از آسمان آبى فرو فرستاد، و بوسیله آن ، میوه ها را پرورش داد، تا روزى شما باشد.بنابراین ، براى خدا همتایانى قرار ندهید، در حالى که مى دانید (هیچ یک از آنها، نه شما را آفریده اند، و نه شما را روزى مى دهند.)
Who hath appointed the earth a resting-place for you, and the sky a canopy; and causeth water to pour down from the sky, thereby producing fruits as food for you. And do not set up rivals to Allah when ye know (better).
 
 
وَإِنْ کُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَي‏ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِن مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَکُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿ 23 ﴾
و اگر درباره آنچه بر بنده خود =[ پیامبر ] نازل کرده ایم شک و تردید دارید، ( دست کم ) یک سوره همانند آن بیاورید، و گواهان خود را - غیر خدا ( - براى این کار ) فراخوانید اگر راست مى گویید.
And if ye are in doubt concerning that which We reveal unto Our slave (Muhammad), then produce a sura or the like thereof, and call your witnesses beside Allah if ye are truthful.
 
 
فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوْا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْکَافِرِينَ ﴿ 24 ﴾
پس اگر چنین نکنید - که هرگز نخواهید کرد - از آتشى بترسید که هیزم آن ، (بدنهاى ) مردم ( گنهکار )و سنگها =[ بتها ]است ، و براى کافران ، آماده شده است!
And if ye do it not and ye can never do it-en guard yourselves against the fire prepared for disbelievers, whose fuel is of men and stones.
 
 
وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ کُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قَالُوا هَذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهاً وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿ 25 ﴾
به کسانى که ایمان آورده ، و کارهاى شایسته انجام داده اند، بشارت ده که باغهایى از بهشت براى آنهاست که نهرها از زیر درختانش جارى است .هر زمان که میوه اى از آن ، به آنان داده شود،مى گویند > :این همان است که قبا به ما روزى داده شده بود ( .ولى اینها چقدر از آنها بهتر و عالى تر است< ).و میوه هایى که براى آنها آورده مى شود، همه ( از نظر خوبى و زیبایى ) یکسانند.و براى آنان همسرانى پاک و پاکیزه است ، و جاودانه در آن خواهند بود.
And give glad tidings (O Muhammad) unto those who believe and do good works; that theirs are Gardens underneath which rivers flow; as often as they are regaled with food of the fruit thereof, they say: This is what was given us aforetime; and it is given to them in resemblance. There for them are pure companions; there for ever they abide.
 
 
إِنَّ اللّهَ لاَيَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلاً مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ کَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللّهُ بِهذَا مَثَلاً يُضِلُّ بِهِ کَثِيراً وَيَهْدِي بِهِ کَثِيراً وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ ﴿ 26 ﴾
خداوند از این که به ( موجودات ظاهرا کوچکى مانند )پشه ، و حتى کمتر از آن ، مثال بزند شرم نمى کند (.در این میان ) آنان که ایمان آورده اند، مى دانند که آن ، حقیقتى است از طرف پروردگارشان ،و اما آنها که راه کفر را پیموده اند، ( این موضوع را بهانه کرده ) مى گویند > :منظور خداوند از این مثل چه بوده است ؟ (< !آرى ، ) خدا جمع زیادى را با آن گمراه ، و گروه بسیارى را هدایت مى کند،ولى تنها فاسقان را با آن گمراه مى سازد.
Lo! Allah disdaineth not to coin the similitude even of a gnat. Those who believe know that it is the truth from their Lord; but those who disbelieve say: What doth Allah wish (to teach) by such a similitude? He misleadeth many thereby, and He guideth many thereby; and He misleadeth thereby only miscreants;
 
 
الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُوْلئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿ 27 ﴾
 (فاسقان ) کسانى ( هستند ) که پیمان خدا را، پس از محکم ساختن آن ، مى شکنند، و پیوندهایى راکه خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده ، و در روى زمین فساد مى کنند، اینها زیانکارانند.
Those who break the covenant of Allah after ratifying it and sever that which Allah ordered to be joined, and (who) make mischief in the earth: Those are they who are the losers
 
 
کَيْفَ تَکْفُرُونَ بِاللّهِ وَکُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْيَاکُمْ ثُمَّ يُمِيتُکُمْ ثُمَّ يُحْيِيکُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿ 28 ﴾
چگونه به خداوند کافر مى شوید؟ !در حالى که شما مردگان ( و اجسام بى روحى ) بودید، و او شما را زنده کرد،سپس شما را مى میراند، و بار دیگر شما را زنده مى کند، سپس به سوى او بازگردانده مى شوید (.بنابراین ، نه حیات و زندگى شما از شماست ، و نه مرگتان ، آنچه دارید از خداست.)
How disbelieve ye in Allah when ye were dead and He gave life to you! Then he will give you death, then life again, and then unto Him ye will return.
 
 
هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَکُم مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ثُمَّ اسْتَوَي‏ إِلَي السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِکُلِّ شَيْ‏ءٍ عَلِيمٌ ﴿ 29 ﴾
او ( خدایى ) است که همه آنچه را ( از نعمتها ) در زمین وجود دارد، براى شما آفرید،سپس به آسمان پرداخت ، و آنها را به صورت هفت آسمان مرتب نمود، و او به هر چیز آگاه است.
He it is Who created for you all that is in the earth. Then turned He to the heaven, and fashioned it as seven heavens. And He is Knower of all things.
 
 
وَإِذْ قَالَ رَبُّکَ لِلْمَلاَئِکَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِکُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَنُقَدِّسُ لَکَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لاَتَعْلَمُونَ ﴿ 30 ﴾
 (به خاطر بیاور ) هنگامى را که پروردگارت به فرشتگان گفت >:من در روى زمین ، جانشینى =[ نماینده اى ] قرار خواهم داد(.فرشتگان گفتند (>:پروردگارا) !آیا کسى را درآن قرارمى دهى که فساد و خونریزى کند؟ ( !زیرا موجودات زمینى دیگر،که قبل از این آدم وجود داشتند نیز، به فساد و خونریزى آلوده شدند .اگر هدف از آفرینش این انسان ، عبادت است ،)ما تسبیح و حمد تو را به جا مى آوریم ، و تو را تقدیس مى کنیم< .پروردگار فرمود >:من حقایقى را مى دانم که شما نمى دانید .
And when thy Lord said unto the angels: Lo! I am about to place a viceroy in the earth, they said: wilt Thou place therein one who will do harm therein and will shed blood, while we, we hymn Thy praise and sanctify Thee? He said: Surely I know that which ye know not.

وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَي الْمَلاَئِکَةِ فَقالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هؤُلاَءِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿ 31 ﴾
سپس علم اسما =[ علم اسرار آفرینش و نامگذارى موجودات ] را همگى به آدم آموخت.بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود >: اگر راست مى گویید، اسامى اینها را به من خبر دهید .
And He taught Adam all the names, then showed them to the angels, saying: Inform me of the names of these, if ye are truthful.
 
 
قَالُوا سُبْحَانَکَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّکَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَکِيمُ ﴿ 32 ﴾
 (فرشتگان ) عرض کردند >:منزهى تو !ما چیزى جز آنچه به ما تعلیم داده اى ، نمى دانیم ، تو دانا و حکیمى .
They said: Be glorified! We have no knowledge saving that which Thou hast taught us. Lo! Thou, only Thou, art the Knower, the Wise.
 
 
قَالَ يَا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَّکُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا کُنْتُمْ تَکْتُمُونَ ﴿ 33 ﴾
فرمود >:اى آدم !آنان را از اسامى ( و اسرار ) این موجودات آگاه کن < .هنگامى که آنان را آگاه کرد، (خداوند ) فرمود> : آیا به شما نگفتم که من ، غیب آسمانها و زمین را مى دانم ؟!و نیز مى دانم آنچه را شما آشکار مى کنید، و آنچه را پنهان مى داشتید .
 
He said: O Adam! Inform them of their names, and when he had informed them of their names, He said: Did I not tell you that I know the secret of the heavens and the earth? And I know that which ye disclose and which ye hide.
 
 
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلاَئِکَةِ اسْجُدُوْا لآِدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَي‏ وَاسْتَکْبَرَ وَکَانَ مِنَ الْکَافِرِينَ ﴿ 34 ﴾
و ( یاد کن ) هنگامى را که به فرشتگان گفتیم >:براى آدم سجده و خضوع کنید < .همگى سجده کردند،جز ابلیس که سر باز زد، و تکبر ورزید، و ( بخاطر نافرمانى و تکبرش ) از کافران شد.
And when We said unto the angels: Prostrate yourselves before Adam, they fell prostrate, all save Iblis He demurred through pride, and so became a disbeliever.
 
 
وَقُلْنَا يَاآدَمُ اسْکُنْ أَنْتَ وَزَوْجُکَ الْجَنَّةَ وَکُلاَ مِنْهَا رَغَداً حَيْثُ شِئْتَما وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَکُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ ﴿ 35 ﴾
و گفتیم > : اى آدم !تو با همسرت در بهشت سکونت کن ، و از ( نعمتهاى ) آن ، از هر جا مى خواهید،گوارا بخورید، ( اما )نزدیک این درخت نشوید، که از ستمگران خواهید شد .
And We said: O Adam! Dwell thou and thy wife in the Garden, and eat ye freely (of the fruits) thereof where ye will; but come not nigh this tree lest ye become wrongdoers.
 
 
فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا کَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَکُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَي‏ حِينٍ ﴿ 36 ﴾
پس شیطان موجب لغزش آنها از بهشت شد، و آنان را از آنچه در آن بودند، بیرون کرد.و ( در این هنگام ) به آنها گفتیم > :همگى ( به زمین ) فرود آیید، در حالى که بعضى دشمن دیگرى خواهید بود.و براى شما در زمین ، تا مدت معینى قرارگاه و وسیله بهره بردارى خواهد بود .
But Satan caused them to deflect therefrom and expelled them from the (happy) state in which they were; and We said: Fall down, one of you a foe unto the other! There shall be for you on earth a habitation and provision for a tune.
 
 
فَتَلَقَّي‏ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿ 37 ﴾
سپس آدم از پروردگارش کلماتى دریافت داشت ، ( و با آنها توبه کرد) .و خداوند توبه او را پذیرفت ، چرا که خداوند توبه پذیر و مهربان است.
Then Adam received from his Lord words (of revelation), and He relented toward him. Lo! He is the Relenting the Merciful.
 
 
قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّکُمْ مِنِّي هُديً فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿ 38 ﴾
گفتیم >:همگى از آن ، فرودآیید !هرگاه هدایتى از طرف من براى شما آمد،کسانى که از آن پیروى کنند، نه ترسى بر آنهاست ، و نه غمگین شوند.
We said: Go down, all of you, from hence; but verily there cometh unto you from Me a guidance; and whoso followeth My guidance, there shall no fear come upon them neither shall they grieve.
 
 
وَالَّذِينَ کَفَرُوا وَکَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿ 39 ﴾
و کسانى که کافر شدند، و آیات ما را دروغ پنداشتند اهل دوزخند، و همیشه در آن خواهند بود.
But they who disbelieve, and deny our revelations, such are rightful owners of the Fire. They will abide therein.
 
 
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْکُمْ وَأَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِکُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ﴿ 40 ﴾
اى فرزندان اسرائیل !نعمت مرا، که به شما ارزانى داشتم به یاد آورید، و به پیمانى که با من بسته اید وفا کنید،تا من نیز به پیمان شما وفا کنم .و ( در راه انجام وظیفه ، و عمل به پیمانها ) تنها از من بترسید!
O Children of Israel! Remember My favor wherewith I favored you, and fulfil your (part of the) covenant, I shall fulfil My (part of the) covenant and fear Me.
وَآمِنُوْا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِمَا مَعَکُمْ وَلاَ تَکُونُوا أَوَّلَ کَافِرٍ بِهِ وَلاَ تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ ﴿ 41 ﴾
 
و به آنچه نازل کرده ام =[ قرآن ] ایمان بیاورید، که نشانه هاى آن ،با آنچه در کتابهاى شماست ، مطابقت دارد، و نخستین کافر به آن نباشید،و آیات مرا به بهاى ناچیزى نفروشید، ( و بخاطر درآمد مختصرى ، نشانه هاى قرآن و پیامبر اسلام را،که در کتب شما موجود است ، پنهان نکنید، ) و تنها از من ( مخالفت دستورهایم ) بترسید ( نه از مردم!)
And believe in that which I reveal, confirming that which ye possess already (of the Scripture), and be not first to disbelieve therein, and part not with My revelations for a trifling price, and keep your duty unto Me.
 
 
وَلاَ تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَکْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿ 42 ﴾
و حق را با باطل نیامیزید، و حقیقت را با اینکه مى دانید کتمان نکنید.
 
Confound not truth with falsehood, nor knowingly conceal the truth.
 
 
وَأَقِيمُوا الْصَّلاَةَ وَآتُوا الْزَّکَاةَ وَارْکَعُوا مَعَ الْرَّاکِعِينَ ﴿ 43 ﴾
و نماز را به پا دارید، و زکات را بپردازید، و همراه رکوع کنندگان رکوع کنید ( و نماز را با جماعت بگزارید.)
Establish worship, pay the poor-due, and bow your heads with those who bow (in worship).
 
 
أَتَأْمُرُونَ الْنَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ وَأَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿ 44 ﴾
آیا مردم را به نیکى ( و ایمان به پیامبرى که صفات او آشکارا در تورات آمده )دعوت مى کنید،اما خودتان را فراموش مى نمایید، با اینکه شما کتاب ( آسمانى ) را مى خوانید؟ !آیا نمى اندیشید؟!
Enjoin ye righteousness upon mankind while ye yourselves forget (to practise it)? And ye are readers of the Scripture! Have ye then no sense?
 
 
وَاسْتَعِينُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ وَإِنَّهَا لَکَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَي الْخَاشِعِينَ ﴿ 45 ﴾
از صبر و نماز یارى جویید، ( و با استقامت و مهار هوسهاى درونى و توجه به پروردگار، نیرو بگیرید،) و این کار، جز براى خاشعان ، گران است.
 
Seek help in patience and prayer; and truly it is hard save for the humble-minded,
 
 
الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُلاَقُوا رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ ﴿ 46 ﴾
 
آنها کسانى هستند که مى دانند دیدار کننده پروردگار خویشند، وبه سوى او بازمى گردند.
 
Who know that they will have to meet their Lord, and that unto Him they are returning.
 
 
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْکُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُکُمْ عَلَي‏ الْعَالَمِينَ ﴿ 47 ﴾
 
اى بنى اسرائیل !نعمت مرا، که به شما ارزانى داشتم به خاطر بیاورید، و ( نیز به یادآورید که ) من ،شما را بر جهانیان ، برترى بخشیدم.
 
O Children of Israel! Remember My favor wherewith I favored you and how I preferred you to (all) creatures.
 
 
وَاتَّقُوا يَوْماً لاَ تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَلاَ يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلاَ يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلاَ هُمْ يُنْصَرُونَ ﴿ 48 ﴾
 
و از روزى بترسید که کسى مجازات دیگرى را نمى پذیرد و نه از او شفاعت پذیرفته مى شود،و نه غرامت از او قبول خواهد شد، و نه یارى مى شوند.
 
And guard yourselves against a day when no soul will in aught avail another, nor will intercession be accepted from it, nor will compensation be received from it, nor will they he helped.
 
 
وَإِذْ نَجَّيْنَاکُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَکُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَکُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَکُمْ وَفِي ذَلِکُمْ بَلاَءٌ مِنْ رَبِّکُمْ عَظِيمٌ ﴿ 49 ﴾
 
و ( نیز به یادآورید ) آن زمان که شما را از چنگال فرعونیان رهایى بخشیدیم ، که همواره شما را به بدترین صورت آزار مى دادند :پسران شما را سر مى بریدند، و زنان را ( براى کنیزى ) زنده نگه مى داشتند.و در اینها، آزمایش بزرگى از طرف پروردگارتان براى شما بود.
 
And (remember) when We did deliver you from Pharaohs folk, who were afflicting you with dreadful torment, slaying your sons and sparing your women: That was a tremendous trial from your Lord.
 
 
وَإِذْ فَرَقْنَا بِکُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاکُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ﴿ 50 ﴾
 
و ( به خاطر بیاورید )هنگامى را که دریا را براى شما شکافتیم ، و شما را نجات دادیم ،و فرعونیان را غرق ساختیم ، در حالى که شما تماشا مى کردید.
 
And when We brought you through the sea and rescued you, and drowned the folk of Pharaoh in your sight.

وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسي‏ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ ﴿ 51 ﴾
 
و ( به یاد آورید )هنگامى را که با موسى چهل شب وعده گذاردیم ، ( و او، براى گرفتن فرمانهاى الهى ،به میعادگاه آمد، )سپس شما گوساله را بعد از او ( معبود خود ) انتخاب نمودید، در حالى که ستمکار بودید.
 
And when We did appoint for Moses forty nights (of solitude), and then ye chose the calf, when he had gone from you, and were wrongdoers.
 
 
ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ﴿ 52 ﴾
 
سپس شما را بعد از آن بخشیدیم ، شاید شکر ( این نعمت را ) به جا آورید.
 
Then, even after that, We pardoned you in order that ye might give thanks.
 
 
وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَي الْکِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ ﴿ 53 ﴾
 
و ( نیز به خاطر آورید )هنگامى را که به موسى ، کتاب و وسیله تشخیص ( حق از باطل ) را دادیم ، تا هدایت شوید.
 
And when We gave unto Moses the Scripture and the Criterion (of right and wrong), that ye might be led aright.
 
 
وَإِذْ قَالَ مُوسَي‏ لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ إِنَّکُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَکُمْ بِاتِّخَاذِکُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَي‏ بَارِئِکُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ ذَلِکُمْ خَيْرٌ لَکُمْ عِنْدَ بَارِئِکُمْ فَتَابَ عَلَيْکُمْ إِنَّهُ هُوَ الْتَّوَّابُ الْرَّحِيمُ ﴿ 54 ﴾
 
و زمانى را که موسى به قوم خود گفت > :اى قوم من !شما با انتخاب گوساله ( براى پرستش ) به خود ستم کردید، پس توبه کنید، و به سوى خالق خود بازگردید، و خود را =[ یکدیگر را ] به قتل برسانید،این کار، براى شما در پیشگاه پروردگارتان بهتر است < .سپس خداوند توبه شما را پذیرفت ،زیرا که او توبه پذیر و رحیم است.
 
And when Moses said unto his people: O my people! Ye have wronged yourselves by your choosing of the calf (for worship) so turn in penitence to your Creator, and kill (the guilty) yourselves. That will be best for you with your Creator and He will relent toward you. Lo! He is the Relenting, the Merciful.
 
 
وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَي‏ لَنْ نُؤْمِنَ لَکَ حَتَّي‏ نَرَي اللّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْکُمُ الصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ﴿ 55 ﴾
 
و ( نیز به یاد آورید )هنگامى را که گفتید >:اى موسى !ما هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد،مگر اینکه خدا را آشکارا ( با چشم خود )ببینیم ، < پس صاعقه شما را گرفت ، در حالى که تماشا مى کردید.
 
And when ye said: O Moses! We will not believe in thee till we see Allah plainly; and even while ye gazed the lightning seized you.
 
 
ثُمَّ بَعَثْنَاکُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ﴿ 56 ﴾
 
سپس شما را پس از مرگتان ، حیات بخشیدیم ، شاید شکر ( نعمت او را ) به جا آورید.
 
Then We revived you after your extinction, that ye might give thanks.
 
 
وَظَلَّلْنَا عَلَيْکُمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْکُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوي‏ کُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلکِنْ کَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿ 57 ﴾
 
و ابر را بر شما سایبان قرار دادیم ، و >من =[ سلوى =[ < مرغان مخصوص شبیه کبوتر ] را بر شما فرستادیم ، (و گفتیم > ):از نعمتهاى پاکیزه اى که به شما روزى داده ایم بخورید، (< ولى شما کفران کردید ).آنها به ما ستم نکردند، بلکه به خود ستم مى نمودند.
 
And We caused the white cloud to overshadow you and sent down on you the manna and the quails, (saying): Eat of the good things wherewith We have provided you We wronged them not, but they did wrong themselves.
 
 
وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هذِهِ الْقَرْيَةَ فَکُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدَاً وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّداً وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَکُمْ خَطَايَاکُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ ﴿ 58 ﴾
 
و ( به خاطر بیاورید ) زمانى را که گفتیم >:در این شهر =[ بیت المقدس ] وارد شوید،و از نعمتهاى فراوان آن ، از هرجا مى خواهید بخورید،و از در ( معبد بیت المقدس ) با خضوع و خشوع وارد گردید، و بگویید >:خداوندا !گناهان ما را بریز< .تا خطاهاى شما را ببخشیم ، و به نیکوکاران پاداش بیشترى خواهیم داد .
 
And when We said: Go into this township and eat freely of that which is therein, and enter the gate prostrate, and say: "Repentance." We will forgive you your sins and increase (reward) for the right-doers.
 
 
فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلاً غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَي الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِمَا کَانُوا يَفْسُقُونَ ﴿ 59 ﴾
 
اما افراد ستمگر، این سخن را که به آنها گفته شده بود، تغییر دادند، ( و به جاى آن ، جمله استهزا آمیزى گفتند،) لذا بر ستمگران ، در برابر این نافرمانى ، عذابى از آسمان فرستادیم.
 
But those who did wrong changed the word which had been told them for another saying, and We sent down upon the evil-doers wrath from Heaven for their evil doing.
 
 
وَإِذِ اسْتَسْقَي‏ مُوسَي‏ لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاکَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْناً قَدْ عَلِمَ کُلُّ أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ کُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللّهِ وَلاَ تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ ﴿ 60 ﴾
 
و ( به یاد آورید )زمانى را که موسى براى قوم خویش ، آب طلبید، به او دستور دادیم >:عصاى خودرا بر آن سنگ مخصوص بزن < !ناگاه دوازده چشمه آب از آن جوشید،آن گونه که هر یک ( از طوایف دوازده گانه بنى اسرائیل) ،چشمه مخصوص خود را مى شناختند (.و گفتیم >) :از روزیهاى الهى بخورید وبیاشامید، و در زمین فساد نکنید .
 
And when Moses asked for water for his people, We said: Smite with thy staff the rock. And there gushed out therefrom twelve springs (so that) each tribe knew their drinking place. Eat and drink of that which Allah hath provided, and do not act corruptly, making mischief in the earth.
وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَي‏ لَنْ نَصْبِرَ عَلَي‏ طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّکَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَي‏ بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْراً فَإِنَّ لَکُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْکَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللّهِ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ کَانُوا يَکْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذلِکَ بِمَا عَصَوا وَکَانُوا يَعْتَدُونَ ﴿ 61 ﴾
 
و ( نیز به خاطر بیاورید ) زمانى را که گفتید >:اى موسى !هرگز حاضر نیستیم به یک نوع غذا اکتفا کنیم .از خداى خودبخواه که از آنچه زمین مى رویاند، از سبزیجات و خیار و سیر و عدس و پیازش ، براى ما فراهم سازد (< .موسى ) گفت >:آیا غذاى پست تر را به جاى غذاى بهتر انتخاب مى کنید؟ ( !اکنون که چنین است ، بکوشید از این بیابان)در شهرى فرود آیید، زیرا هر چه خواستید، در آنجا براى شما هست< .و ( مهر ) ذلت و نیاز، بر پیشانى آنها زده شد، و باز گرفتار خشم خدایى شدند، چرا که آنان نسبت به آیات الهى ،کفر مى ورزیدند، و پیامبران را به ناحق مى کشتند .اینها بخاطر آن بود که گناهکار ومتجاوز بودند.
 
And when ye said: O Moses! We are weary of one kind of food; so call upon thy Lord for us that he bring forth for us of that which the earth groweth of its herbs and its cucumbers and its corn and its lentils and its onions. He said: Would ye exchange that which is higher for that which is lower? Go down to settled country, thus ye shall get that which ye demand. And humiliation and wretchedness were stamped upon them and they were visited with wrath from Allah. That was because they disbelieved in Allahs revelations and slew the prophets wrongfully. That was for their disobedience and transgression.
 
 
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَاري‏ وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿ 62 ﴾
 
کسانى که ( به پیامبر اسلام ) ایمان آورده اند، و کسانى که به آیین یهود گرویدند و نصارى وصابئان =[ پیروان یحیى ] هر گاه به خدا و روز رستاخیز ایمان آورند، و عمل صالح انجام دهند،پاداششان نزد پروردگارشان مسلم است ، و هیچ گونه ترس و اندوهى براى آنها نیست ( .هر کدام از پیروان ادیان الهى ، که در عصر و زمان خود، بر طبق وظایف و فرمان دین عمل کرده اند، ماجور ورستگارند).
 
Lo! those who believe (in that which is revealed unto thee, Muhammad), and those who are Jews, and Christians, and Sabaeans whoever believeth in Allah and the Last Day and doeth right surely their reward is with their Lord, and there shall no fear come upon them neither shall they grieve.
 
 
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَکُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَکُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاکُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْکُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ﴿ 63 ﴾
 
و ( به یاد آورید )زمانى را که از شما پیمان گرفتیم ، و کوه طور را بالاى سر شما قرار دادیم ، (و به شما گفتیم> ) :آنچه را ( از آیات و دستورهاى خداوند ) به شما داده ایم ، با قدرت بگیرید،و آنچه را در آن است به یاد داشته باشید ( و به آن عمل کنید)، شاید پرهیزگار شوید .
 
And (remember, O children of Israel) when We made a covenant with you and caused the Mount to tower above you, (saying): Hold fast that which We have given you, and remember that which is therein, that ye may ward off (evil).
 
 
ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ فَلَوْلاَ فَضْلُ اللّهِ عَلَيْکُمْ وَرَحْمَتُهُ لَکُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿ 64 ﴾
 
سپس شما پس از این ، رویگردان شدید، و اگر فضل و رحمت خداوند بر شما نبود، از زیانکاران بودید.
 
Then, even after that, ye turned away, and if it had not been for the grace of Allah and His mercy ye had been among the losers.
 
 
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْکُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ کُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ ﴿ 65 ﴾
 
بطور قطع از حال کسانى از شما، که در روز شنبه نافرمانى و گناه کردند، آگاه شده اید،ما به آنها گفتیم >:به صورت بوزینه هایى طرد شده درآیید !
 
And ye know of those of you who broke the Sabbath, bow We said unto them: Be ye apes, despised and hated!
 
 
فَجَعَلْنَاهَا نَکَالاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ ﴿ 66 ﴾
 
ما این کیفر را درس عبرتى براى مردم آن زمان و نسلهاى بعد از آنان ،و پند و اندرزى براى پرهیزگاران قرار دادیم.
 
And We made it an example to their own and to succeeding generations, and an admonition to the God fearing.
 
 
وَإِذْ قَالَ مُوسَي‏ لِقَوْمِهِ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُکُمْ أَن تَذْبَحُوا بَقَرَةً قَالُوا أَتَتَّخِذُنَا هُزُواً قَالَ أَعُوذُ بِاللّهِ أَنْ أَکُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿ 67 ﴾
 
و(به یادآورید )هنگامى را که موسى به قوم خود گفت >:خداوند به شما دستورمى دهد ماده گاوى را ذبح کنید(وقطعه اى ازبدن آن را به مقتولى که قاتل اوشناخته نشده بزنید، تا زنده شود و قاتل خویش را معرفى کند، وغوغا خاموش گردد:آیا ما را مسخره مى کنى ؟ (< موسى ) گفت > :به خدا پناه مى برم از اینکه از جاهلان باشم !
 
And when Moses said unto his people: Lo! Allah commandeth you that ye sacrifice a cow, they said: Dost thou make game of us? He answered: Allah forbid that I should be among the foolish!
 
 
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّکَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لاَ فَارِضٌ وَلاَ بِکْرٌ عَوَانُ بَيْنَ ذلِکَ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ ﴿ 68 ﴾
 
گفتند ( >:پس ) از خداى خود بخواه که براى ما روشن کند این ( ماده گاو ) چگونه ( ماده گاوى ) باشد؟:ماده گاوى است که نه پیر و از کار افتاده باشد، و نه بکر و جوان ،بلکه میان این دو باشد .آنچه به شما دستور داده شده ، ( هر چه زودتر ) انجام دهید .
 
They said: Pray for us unto thy Lord that He make clear to us what (cow) she is. (Moses) answered: Lo! He saith, Verily she is a cow neither with calf nor immature; (she is) between the two conditions; so do that which ye are commanded.
 
 
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّکَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ ﴿ 69 ﴾
 
گفتند >:از پروردگار خود بخواه که براى ما روشنى سازد رنگ آن چگونه باشد؟< گفت ( : خداوند ) مى گوید >:گاوى باشد زرد یکدست ، که بینندگان را شاد و مسرور سازد.
 
They said: Pray for us unto thy Lord that He make clear to us of what color she is. (Moses) answered: Lo! He saith: Verily she is a yellow cow. Bright is her color, gladdening beholders.
 
 
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّکَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشَابَهَ عَلَيْنَا وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللّهُ لَمُهْتَدُونَ ﴿ 70 ﴾
 
گفتند >:از خدایت بخواه براى ما روشن کند که چگونه ( گاوى ) باید باشد؟زیرا این گاو براى ما مبهم شده ، و اگر خدا بخواهد ما هدایت خواهیم شد .
 
They said: Pray for us unto thy Lord that He make clear to us what (cow) she is. Lo! cows are much alike to us; and lo! if Allah wills, we may be led aright.

قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لاَ ذَلُولٌ تُثِيرُ الْأَرْضَ وَلاَ تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لاَ شِيَةَ فِيهَا قَالُوا الْآنَ جَئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوهَا وَمَا کَادُوا يَفْعَلُونَ ﴿ 71 ﴾
 
گفت ( : خداوند ) مى فرماید >:گاوى باشد که نه براى شخم زدن رام شده ، و نه براى زراعت آبکشى کند،از هر عیبى بر کنار باشد، و حتى هیچ گونه رنگ دیگرى در آن نباشد< .گفتند >:الان حق ( مطلب ) راآوردى < .سپس ( چنان گاوى را پیدا کردند و) آن را سر بریدند، ولى مایل نبودند این کار را انجام دهند.
 
(Moses) answered: Lo! He saith: Verily she is a cow unyoked; she plougheth not the soil nor watereth the tilth; whole and without mark. They said: Now thou bringest the truth. So they sacrificed her, though almost they did not.
 
 
وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا وَاللّهُ مُخْرِجٌ مَا کُنْتُمْ تَکْتُمُونَ ﴿ 72 ﴾
 
و ( به یاد آورید ) هنگامى را که فردى را به قتل رساندید، سپس درباره ( قاتل ) او به نزاع پرداختید،خداوند آنچه را مخفى مى داشتید، آشکار مى سازد.
 
And (remember) when ye slew a man and disagreed concerning it and Allah brought forth that which ye were hiding.
 
 
فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا کَذلِکَ يُحْيِي اللّهُ الْمَوْتَي‏ وَيُرِيکُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ ﴿ 73 ﴾
 
سپس گفتیم >:قسمتى از گاو را به مقتول بزنید ( تا زنده شود، و قاتل را معرفى کند.)خداوند این گونه مردگان را زنده مى کند، و آیات خود را به شما نشان مى دهد، شاید اندیشه کنید .
 
And We said: Smite him with some of it. Thus Allah bringeth the dead to life and showeth you His portents so that ye may understand.
 
 
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ فَهِيَ کَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاءُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿ 74 ﴾
 
سپس دلهاى شما بعد از این واقعه سخت شد، همچون سنگ ، یا سخت تر !چرا که پاره اى از سنگها مى شکافد،و از آن نهرها جارى مى شود، و پاره اى ازآنها شکاف برمى دارد، و آب از آن تراوش مى کند،وپاره اى از خوف خدا ( از فراز کوه ) به زیر مى افتد، ( اما دلهاى شما، نه از خوف خدا مى تپد،و نه سرچشمه علم و دانش و عواطف انسانى است ) .و خداوند از اعمال شما غافل نیست.
 
Then, even after that, your hearts were hardened and became as rocks, or worse than rocks, for hardness. For indeed there are rocks from out which rivers gush, and indeed there are rocks which split asunder so that water Soweth from them. And indeed there are rocks which fall down for the fear of Allah. Allah is not unaware of what ye do.
 
 
أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَکُمْ وَقَدْ کَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ کَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿ 75 ﴾
 
آیا انتظار دارید به ( آیین ) شما ایمان بیاورند، با اینکه عده اى از آنان ، سخنان خدا را مى شنیدندو پس از فهمیدن ، آن را تحریف مى کردند، در حالى که علم و اطلاع داشتند؟!
 
Have ye any hope that they will be true to you when a party of them used to listen to the Word of Allah, then used to change it, after they had understood it knowingly?
 
 
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلاَ بَعْضُهُمْ إِلَي‏ بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللّهُ عَلَيْکُمْ لِيُحَاجُّوکُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّکُمْ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿ 76 ﴾
 
و هنگامى که مومنان را ملاقات کنند، مى گویند >:ایمان آورده ایم:چرا مطالبى را که خداوند ( درباره صفات پیامبر اسلام ) براى شما بیان کرد، به مسلمانان بازگو مى کنید تا ( روز رستاخیز )در پیشگاه خدا، بر ضد شما به آن استدلال کنند؟ !آیا نمى فهمید؟ !
 
And when they fall in with those who believe, they say: We believe. But when they go apart one with another they say: Prate ye to them of that which Allah hath disclosed to you that they may contend with you before your Lord concerning it? Have ye then no sense?
 
 
أَوَلاَ يَعْلَمُونَ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ﴿ 77 ﴾
 
آیا اینها نمى دانند خداوند آنچه را پنهان مى دارند یا آشکار مى کنند مى داند؟!
 
Are they then unaware that Allah knoweth that which they keep hidden and that which they proclaim?
 
 
وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لاَيَعْلَمُونَ الْکِتَابَ إِلاَّ أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ ﴿ 78 ﴾
 
و پاره اى از آنان عوامانى هستند که کتاب خدا را جز یک مشت خیالات و آرزوها نمى دانند،و تنها به پندارهایشان دل بسته اند.
 
Among them are unlettered folk who know the scripture not except from hearsay. They but guess.
 
 
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا کَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَکْسِبُونَ ﴿ 79 ﴾
 
پس واى بر آنها که نوشته اى با دست خود مى نویسند، سپس مى گویند >:این ، از طرف خداست
 
 
 
 
وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّهِ عَهْدَاً فَلَنْ يُخْلِفَ اللّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَي اللّهِ مَا لاَتَعْلَمُونَ ﴿ 80 ﴾
 
و گفتند > : هرگز آتش دوزخ ، جز چند روزى ، به ما نخواهد رسید < بگو > :آیا پیمانى از خدا گرفته اید؟ --!و خداوند هرگز از پیمانش تخلف نمى ورزد -- یا چیزى را که نمى دانید به خدا نسبت مى دهید< ؟!
 
And they say: The fire (of punishment) will not touch save for a certain number of days. Say: Have ye received a covenant from Allah truly Allah will not break His covenant or tell ye concerning Allah that which ye know not?

بَلَي‏ مَنْ کَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿ 81 ﴾
 
آرى ، کسانى که مرتکب گناه شوند، و آثار گناه ، سراسر وجودشان را بپوشاند،آنها اهل آتشند، و جاودانه در آن خواهند بود.
 
Nay, but whosoever hath done evil and his sin surroundeth him; such are rightful owners of the Fire; they will abide therein.
 
 
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿ 82 ﴾
 
و آنها که ایمان آورده ، و کارهاى شایسته انجام داده اند، آنان اهل بهشتند، و همیشه در آن خواهند ماند.
 
And those who believe and do good works: such are rightful owners of the Garden. They will abide therein.
 
 
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَتَعْبُدُونَ إِلَّا اللّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَذِي الْقُرْبَي‏ وَالْيَتَامَي‏ وَالْمَسَاکِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلَّا قَلِيلاً مِنْکُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ ﴿ 83 ﴾
 
و ( به یاد آورید ) زمانى را که از بنى اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید، و به پدر و مادرو نزدیکان و یتیمان و بینوایان نیکى کنید، و به مردم نیک بگویید، و نماز را بر پا دارید، و زکات بدهید.سپس ( با اینکه پیمان بسته بودید ) همه شما -- جز عده کمى -- سرپیچى کردید،و ( از وفاى به پیمان خود ) رویگردان شدید.
 
And (remember) when We made a covenant with the Children of Israel, (saying): Worship none save Allah (only), and be good to parents and to kindred and to orphans and the needy, and speak kindly to mankind; and establish worship and pay the poor due. Then, after that, ye slid back, save a few of you, being averse.
 
 
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَکُمْ لاَتَسْفِکُونَ دِمَاءَکُمْ وَلاَ تُخْرِجُونَ أَنْفُسَکُمْ مِنْ دِيَارِکُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ ﴿ 84 ﴾
 
و هنگامى را که از شما پیمان گرفتیم که خون هم را نریزید، و یکدیگر را از سرزمین خود،بیرون کنید .سپس شما اقرار کردید، و ( بر این پیمان ) گواه بودید.
 
And when We made with you a covenant (saying): Shed not the blood of your people nor turn (a party of) your people out of your dwellings. Then ye ratified (Our covenant) and ye were witnesses (thereto).
 
 
ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاَءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَکُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْکُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِنْ يَأْتُوکُمْ أُسَارَي‏ تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْکُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْکِتَابِ وَتَکْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِکَ مِنْکُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَي‏ أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿ 85 ﴾
 
اما این شما هستید که یکدیگر را مى کشید و جمعى از خودتان را از سرزمینشان بیرون مى کنید،و در این گناه و تجاوز، به یکدیگر کمک مى نمایید، ( و اینها همه نقض پیمانى است که با خدا بسته اید)در حالى که اگر بعضى از آنها به صورت اسیران نزد شما آیند، فدیه مى دهید و آنان را آزاد مى سازید، با اینکه بیرون ساختن آنان بر شما حرام بود .آیا به بعضى از دستورات کتاب آسمانى ایمان مى آورید، و به بعضى کافر مى شوید؟!براى کسى از شما که این عمل ( تبعیض در میان احکام و قوانین الهى ) را انجام دهد، جز رسوایى در این جهان ، چیزى نخواهد بود، و روز رستاخیز به شدیدترین عذابها گرفتار مى شوند .و خداوند از آنچه انجام مى دهید غافل نیست.
 
Yet ye it is who stay each other and drive out a party of your people from their homes, supporting one another against them by sin and transgression, and if they came to you as captives ye would ransom them, whereas their expulsion was itself unlawful for you. Believe ye in part of the Scripture and disbelieve ye in part thereof? And what is the reward of those who do so save ignominy in the life of the world, and on the Day of Resurrection they will be consigned to the most grievous doom. For Allah is not unaware of what ye do.
 
 
أُوْلئِکَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ فَلاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلاَ هُمْ يُنْصَرُونَ ﴿ 86 ﴾
 
اینها همان کسانند که آخرت را به زندگى دنیا فروخته اند، از این رو عذاب آنها تخفیف داده نمى شود،کسى آنها را یارى نخواهد کرد.
 
Such are those who buy the life of the world at the price of the Hereafter: Their punishment will not be lightened, neither will they have support.
 
 
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَي الْکِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَي ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَکُلَّمَا جَاءَکُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَي‏ أَنْفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً کَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ ﴿ 87 ﴾
 
ما به موسى کتاب ( تورات ) دادیم ، و بعد از او، پیامبرانى پشت سر هم فرستادیم ،و به عیسى بن مریم دلایل روشن دادیم ، و او را بوسیله روح القدس تایید کردیم.آیا چنین نیست که هر زمان ، پیامبرى چیزى بر خلاف هواى نفس شما آورد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان آوردن به او خوددارى نمودید)، پس عده اى را تکذیب کرده ، و جمعى را به قتل رساندید؟!
 
And verily We gave unto Moses the Scripture and We caused a train of messengers to follow after him, and We gave unto Jesus, son of Mary, clear proofs (of Allahs sovereignty), and We supported him with the holy Spirit is it ever so, that, when there cometh unto you a messenger (from Allah) with that which ye yourselves desire not, ye grow arrogant, and some ye disbelieve and some ye slay?
 
 
وَقَالُوا قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللّهُ بِکُفْرِهِمْ فَقَلِيلاً مَا يُؤْمِنُونَ ﴿ 88 ﴾
 
و (آنها از روى استهزا ) گفتند :دلهاى ما در غلاف است ، ( و ما از گفته تو چیزى نمى فهمیم .آرى ، همین طور است ،) خداوندآنها را بخاطر کفرشان ، از رحمت خود دور ساخته ، ( به همین دلیل ، چیزى درک نمى کنند،) و کمتر ایمان مى آورند.
 
And they say: Our hearts are hardened. Nay, but Allah hath cursed them for their unbelief. Little is that which they believe.
 
 
وَلَمَّا جَاءَهُمْ کِتَابٌ مِنْ عِنْدِ اللّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ وَکَانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَي الَّذِينَ کَفَرُوا فَلَمَّا جَاءَهُمْ مَا عَرَفُوا کَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللّهِ عَلَي الْکَافِرِينَ ﴿ 89 ﴾
 
و هنگامى که از طرف خداوند، کتابى براى آنها آمد که موافق نشانه هایى بود که با خود داشتند،و پیش از این ، به خود نوید پیروزى بر کافران مى دادند (که با کمک آن ، بر دشمنان پیروز گردند) .با این همه ، هنگامى که این ( کتاب ، و پیامبرى ) را که ( از قبل ) شناخته بودندنزد آنها آمد، به او کافر شدند، لعنت خدا بر کافران باد!
 
And when there cometh unto them a Scripture from Allah, confirming that in their possession though before that they were asking for a signal triumph over those who disbelieved and when there cometh unto them that which they know (to be the Truth) they disbelieve therein. The curse of Allah is on disbelievers.
 
 
بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَکْفُروا بِمَا أَنْزَلَ اللّهُ بَغْياً أَنْ يُنَزِّلَ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَي‏ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَي‏ غَضَبٍ وَلِلْکَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ ﴿ 90 ﴾
 
ولى آنها در مقابل بهاى بدى ، خود را فروختند، که به ناروا، به آیاتى که خدا فرستاده بود، کافر شدند.معترض بودند، چرا خداوند به فضل خویش ، بر هر کس از بندگانش بخواهد، آیات خود را نازل مى کند؟!از این رو به خشمى بعد از خشمى ( از سوى خدا ) گرفتار شدند .و براى کافران مجازاتى خوارکننده است.
 
Evil is that for which they sell their souls: that they should disbelieve in that which Allah hath revealed, grudging that Allah should reveal of His bounty unto whom He will of His bondmen. They have incurred anger upon anger. For disbelievers is a shameful doom.

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلَ اللّهُ قَالُوا نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَکْفُرُونَ بِمَا وَرَاءَهُ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِمَا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِيَاءَ اللّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿ 91 ﴾
 
و هنگامى که به آنها گفته شود >:به آنچه خداوند نازل فرموده ، ایمان بیاورید< .مى گویند >:ما به چیزى ایمان مى آوریم که بر خود ما نازل شده است < .و به غیر آن کافر مى شوند،در حالى که حق است ، و آیاتى را که بر آنها نازل شده ، تصدیق مى کند .بگو >: اگر ( راست مى گویید، و به آیاتى که بر خودتان نازل شده ) ایمان دارید، پس چرا پیامبران خدا را پیش از این ، به قتل مى رساندید؟ !
 
And when it is said unto them. Believe in that which Allah hath revealed, they say: We believe in that which was revealed unto us. And they disbelieve in that which cometh after it, though it is the truth confirming that which they possess. Say (unto them, O Muhammad): Why then slew ye the Prophets of Allah aforetime, if ye are (indeed) believers?
 
 
وَلَقَدْ جَاءَکُمْ مُوسَي‏ بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ ﴿ 92 ﴾
 
و ( نیز ) موسى آن همه معجزات را براى شما آورد، و شما پس از ( غیبت ) او،گوساله را انتخاب کردید، در حالى که ستمگر بودید.
 
And Moses came unto you with clear proofs (of Allahs sovereignty), yet,while he was away, ye chose the calf (for worship) and ye were wrongdoers.
 
 
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَکُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَکُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاکُمْ بِقُوَّةٍ وَاسْمَعُوا قَالُوا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِکُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُکُمْ بِهِ إِيمَانُکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿ 93 ﴾
 
و ( به یاد آورید ) زمانى را که از شما پیمان گرفتیم ، و کوه طور را بالاى سر شما برافراشتیم ، ( و گفتیم >) :این دستوراتى را که به شما داده ایم محکم بگیرید، و درست بشنوید< .آنها گفتند >:شنیدیم ، ولى مخالفت کردیم< .و دلهاى آنها، بر اثر کفرشان ، با محبت گوساله آمیخته شد .بگو > :ایمان شما،چه فرمان بدى به شما مى دهد، اگر ایمان دارید !
 
And when We made with you a covenant and caused the Mount to tower above you , (saying): Hold fast by that which We have given you, and hear (Our Word), they said: We hear and we rebel. And (worship of) the calf was made to sink into their hearts because of their rejection (of the Covenant). Say (unto them): Evil is that which your belief enjoineth on you, if ye are believers.
 
 
قُلْ إِنْ کَانَتْ لَکُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عَنْدَ اللّهِ خَالِصَةً مِن دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿ 94 ﴾
 
بگو >: اگر ( آن چنان که مدعى هستید ) سراى آخرت در نزد خدا، مخصوص شماست نه سایر مردم ، پس آرزوى مرگ کنید اگر راست مى گویید .
 
Say (unto them): If the abode of the Hereafter in the providence of Allah is indeed for you alone and not for others of mankind (as ye pretend), then long for death (for ye must long for death) if ye are truthful.
 
 
وَلَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ ﴿ 95 ﴾
 
ولى آنها، بخاطر اعمال بدى که پیش از خود فرستاده اند، هرگز آرزوى مرگ نخواهند کرد،و خداوند از ستمگران آگاه است.
 
But they will never long for it, because of that which their own hands have sent before them. Allah is Aware of evildoers.
 
 
وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَي‏ حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مَنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ ﴿ 96 ﴾
 
و آنها را حریص ترین مردم -- حتى حریص تر از مشرکان -- بر زندگى ( این دنیا، و اندوختن ثروت ) خواهى یافت ، (تا آنجا ) که هر یک از آنها آرزو دارد هزار سال عمر به او داده شود،در حالى که این عمر طولانى ، او را از کیفر ( الهى ) بازنخواهد داشت .و خداوند به اعمال آنها بیناست.
 
And thou wilt find them greediest of mankind for life and (greedier) than the idolaters. (Each) one of them would like to be allowed to live a thousand years. And to live (a thousand years) would by no means remove him from the doom. Allah is Seer of what they do.
 
 
قُلْ مَنْ کَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَي‏ قَلْبِکَ بِإِذْنِ اللّهِ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُديً وَبُشْرَي‏ لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿ 97 ﴾
 
(آنها مى گویند >:چون فرشته اى که وحى را بر تو نازل مى کند، جبرئیل است ، و ما با جبرئیل دشمن هستیم ،به تو ایمان نمى آوریم )< .بگو >:کسى که دشمن جبرئیل باشد ( در حقیقت دشمن خداست ، چرا که) او به فرمان خدا، قرآن را بر قلب تو نازل کرده است ، در حالى که کتب آسمانى پیشین را تصدیق مى کند، و هدایت و بشارت است براى مومنان .
 
Say (O Muhammad, to mankind): Who is an enemy to Gabriel! For he it is who bath revealed (this Scripture) to thy heart by Allahs leave, confirming that which was (re- vealed) before it, and a guidance and glad tidings to believers;
 
 
مَنْ کَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلاَئِکَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيکَالَ فَإِنَّ اللّهَ عَدُوٌّ لِلْکَافِرِينَ ﴿ 98 ﴾
 
کسى که دشمن خدا و فرشتگان و رسولان او و جبرئیل و میکائیل باشد ( کافر است ، و ) خداوند دشمن کافران است.
 
Who is an enemy to Allah, and His angels and His messengers, and Gabriel and Michael! Then, lo! Allah (Him- self) is an enemy to the disbelievers.
 
 
وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْکَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَمَا يَکْفُرُ بِهَا إِلاَّ الْفَاسِقُونَ ﴿ 99 ﴾
 
ما نشانه هاى روشنى براى تو فرستادیم ، و جز فاسقان کسى به آنها کفر نمى ورزد.
 
Verily We have revealed unto thee clear tokens, and only miscreants will disbelieve in them.
 
 
أَوَکُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْداً نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿ 100 ﴾
 
و آیا چنین نیست که هر بار آنها =[ یهود ] پیمانى ( با خدا و پیامبر ) بستند، جمعى از ایشان آن را دور افکندند ( و مخالفت کردند)؟ !آرى ، بیشتر آنان ایمان نمى آورند.
 
Is it ever so that when ye make a covenant a party of you set it aside? The truth is, most of them believe not.

وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتَابَ کِتَابَ اللّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ کَأَنَّهُمْ لاَيَعْلَمُونَ ﴿ 101 ﴾
 
و هنگامى که فرستاده اى از سوى خدا به سراغشان آمد، و با نشانه هایى که نزد آنها بود مطابقت داشت ،جمعى ازآنان که به آنها کتاب ( آسمانى )داده شده بود، کتاب خدا را پشت سر افکندند، گویى هیچ از آن خبر ندارند!
 
And when there cometh unto them a messenger from Allah, confirming that which they possess, a party of those who have received the Scripture fling the Scripture of Allah behind their backs as if they knew not,
 
 
وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّيَاطِينُ عَلَي‏ مُلْکِ سُلَيَمانَ وَمَا کَفَرَ سُلَيْمانُ وَلکِنَّ الشَّيَاطِينَ کَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَي الْمَلَکَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّي‏ يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَکْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ کَانُوا يَعْلَمُونَ ﴿ 102 ﴾
 
و ( یهود )از آنچه شیاطین در عصر سلیمان بر مردم مى خواندند پیروى کردند.سلیمان هرگز ( دست به سحر نیالود، و ) کافر نشد، ولى شیاطین کفر ورزیدند، و به مردم سحر آموختند.و (نیز یهود ) از آنچه بر دو فرشته بابل >هاروت ماروت < ، نازل شد پیروى کردند (.آن دو، راه سحر کردن را، براى آشنایى با طرز ابطال آن ، به مردم یاد مى دادند ).و به هیچ کس چیزى یاد نمى دادند،مگر اینکه از پیش به او مى گفتند > :ما وسیله آزمایشیم ، کافر نشو (و از این تعلیمات ، سوء استفاده نکن< ) .ولى آنها از آن دو فرشته ، مطالبى را مى آموختند که بتوانند بوسیله آن ، میان مرد و همسرش جدایى بیفکنند،ولى هیچ گاه نمى توانند بدون اجازه خداوند، به انسانى زیان برسانند.آنها قسمتهایى را فرا مى گرفتند که به آنان زیان مى رسانید و نفعى نمى داد.و مسلما مى دانستند هر کسى خریدار این گونه متاع باشد، درآخرت بهره اى نخواهد داشت.وو چه زشت و ناپسند بود آنچه خود را به آن فروختند، اگر مى دانستند!
 
And follow that which the devils falsely related against the kingdom of Solomon. Solomon disbelieved not; but the devils disbelieved, teaching mankind magic and that which was revealed to the two angels in Babel, Harut and Marut. Nor did they (the two angels) teach it to anyone till they had said: We are only a temptation, therefore disbelieve not (in the guidance of Allah). And from these two (angels) people learn that by which they cause division between man and wife; but they injure thereby no one save by Allahs leave. And they learn that which harmeth them and profiteth them not. And surely they do know that he who trafficketh therein will have no (happy) portion in the Hereafter; and surely evil is the price for which they sell their souls, if they but knew.
 
 
وَلَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللّهِ خَيْرٌ لَوْ کَانُوا يَعْلَمُونَ ﴿ 103 ﴾
 
و اگر آنها ایمان مى آوردند و پرهیزگارى پیشه مى کردند،پاداشى که نزد خداست ، براى آنان بهتر بود، اگر آگاهى داشتند.
 
And if they had believed and kept from evil, a recompense from Allah would be better, if they only knew.
 
 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوا وَلِلْکَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿ 104 ﴾
 
اى افراد با ایمان ( !هنگامى که از پیغمبر تقاضاى مهلت براى درک آیات قرآن مى کنید )نگویید > :راعنا < ،بلکه بگویید >:انظرنا (. < زیرا کلمه اول ، هم به معنى >ما را مهلت بده < ، و هم به معنى > ما را تحمیق کن< مى باشد، و دستاویزى براى دشمنان است ).و( آنچه به شما دستور داده مى شود )بشنوید .وبراى کافران( و استهزا کنندگان )عذاب دردناکى است.
 
O ye who believe, say not (unto the Prophet): "Listen to us" but say "Look upon us," and be ye listeners. For disbelievers is a painful doom.
 
 
مَا يَوَدُّ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَلاَ الْمُشْرِکِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْکُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَاللّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿ 105 ﴾
 
کافران اهل کتاب ، و ( همچنین ) مشرکان ، دوست ندارند که از سوى خداوند، خیر و برکتى بر شما نازل گردد،در حالى که خداوند، رحمت خود را به هر کس بخواهد، اختصاص مى دهد، و خداوند، صاحب فضل بزرگ است.
 
Neither those who disbelieve among the People of the Scripture nor the idolaters love that there should be sent down unto you any good thing from your Lord. But Allah chooseth for His mercy whom He will, and Allah is of infinite bounty.
 
 
مَا نَنَسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللّهَ عَلَي‏ کُلِّ شَي‏ءٍ قَدِيرٌ ﴿ 106 ﴾
 
هر حکمى را نسخ کنیم ، و یا ( نسخ ) آن را به تاخیر اندازیم ، بهتر از آن ، یا همانند آن را مى آوریم.آیا نمى دانستى که خداوند بر هر چیز تواناست ؟!
 
Such of Our revelations as We abrogate or cause to be forgotten, we bring (in place) one better or the like thereof. Knowest thou not that Allah is Able to do all things?
 
 
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللّهَ لَهُ مُلْکُ السَّمَاواتِ وَالْأَرْضِ وَمَا لَکُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلاَ نَصِيرٍ ﴿ 107 ﴾
 
آیا نمى دانستى که حکومت آسمانها و زمین ، از آن خداست ( و حق دارد هرگونه تغییر و تبدیلى در احکام خود طبق مصالح بدهد)؟ !و جز خدا، ولى و یاورى براى شما نیست ( .و اوست که مصلحت شما را مى داند و تعیین مى کند.)
 
Knowest thou not that it is Allah unto Whom belongeth the sovereignty of the heavens and earth; and ye have not, beside Allah, any friend or helper?
 
 
أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْأَلُوا رَسُولَکُمْ کَمَا سُئِلَ مُوسَي‏ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَتَبَدَّلِ الْکُفْرَ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ ﴿ 108 ﴾
 
آیا مى خواهید از پیامبر خود، همان تقاضا ( ى نامعقولى ) را بکنید که پیش از این ، از موسى کردند؟ (!و با این بهانه جویى ها، از ایمان آوردن سر باز زدند ).کسى که کفر را به جاى ایمان بپذیرد،از راه مستقیم ( عقل و فطرت ) گمراه شده است.
 
Or would ye question your messenger as Moses was questioned aforetime? He who chooseth disbelief instead of faith, verily he hath gone astray from a plain road.
 
 
وَدَّ کَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَکُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِکُمْ کُفَّاراً حَسَداً مِنْ عِندِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّي‏ يَأْتِيَ اللّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللّهَ عَلَي‏ کُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ ﴿ 109 ﴾
 
بسیارى از اهل کتاب ، از روى حسد -- که در وجود آنها ریشه دوانده -- آرزو مى کردند شما رابعد از اسلام و ایمان ، به حال کفر بازگردانند، با اینکه حق براى آنها کاماروشن شده است.شما آنها را عفو کنید و گذشت نمایید، تا خداوند فرمان خودش (فرمان جهاد ) را بفرستد، خداوند بر هر چیزى تواناست.
 
Many of the People of the Scripture long to make you disbelievers after your belief, through envy on their own account, after the truth hath become manifest unto them. Forgive and be indulgent (toward them) until Allah give command. Lo! Allah is Able to do all things.
 
 
وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَمَا تُقَدِّمُوا لأَنْفُسِکُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿ 110 ﴾
 
و نماز را برپا دارید و زکات را ادا کنید، و هر کار خیرى را براى خود از پیش مى فرستید،آن را نزد خدا ( در سراى دیگر ) خواهید یافت ، خداوند به اعمال شما بیناست.
 
Establish worship, and pay the poor due; and whatever of good ye send before (you) for your souls, ye will find it with Allah. Lo! Allah is Seer of what ye do.

وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلاَّ مَنْ کَانَ هُودَاً أَوْ نَصَارَي‏ تِلْکَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَکُمْ إِنْ کُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿ 111 ﴾
 
آنها گفتند >:هیچ کس ، جز یهود یا نصارى ، هرگز داخل بهشت نخواهد شد < .این آرزوى آنهاست.بگو >:اگر راست مى گویید، دلیل خود را ( بر این موضوع ) بیاورید !
 
And they say: None entereth Paradise unless he be a Jew or a Christian. These are their own desires. Say: Bring your proof (of what ye state) if ye are truthful.
 
 
بَلَي‏ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿ 112 ﴾
 
آرى ، کسى که روى خود را تسلیم خدا کند و نیکوکار باشد، پاداش او نزد پروردگارش ثابت است ،نه ترسى بر آنهاست و نه غمگین مى شوند ( .بنابراین ، بهشت خدا در انحصار هیچ گروهى نیست.)
 
Nay, but whosoever surrendereth his purpose to Allah while doing good, his reward is with his Lord; and there shall no fear come upon them neither shall they grieve.
 
 
وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَي‏ عَلَي‏ شَيْ‏ءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَي‏ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَي‏ شَيْ‏ءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْکِتَابَ کَذلِکَ قَالَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللّهُ يَحْکُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيَما کَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿ 113 ﴾
 
یهودیان گفتند >:مسیحیان هیچ موقعیتى ( نزد خدا ) ندارند< ، و مسیحیان نیز گفتند >:یهودیان هیچ موقعیتى ندارند (و بر باطلند < ) ، در حالى که هر دو دسته ، کتاب آسمانى را مى خوانند ( و باید ازاین گونه تعصبها بر کنار باشند(.) افراد نادان ( دیگر، همچون مشرکان نیز، سخنى همانند سخن آنها داشتند!خداوند، روز قیامت ، درباره آنچه در آن اختلاف داشتند، داورى مى کند.
 
And the Jews say the Christians follow nothing (true), and the Christians say the Jews follow nothing (true); yet both are readers of the Scripture. Even thus speak those who know not. Allah will judge between them on the Day of Resurrection concerning that wherein they differ.
 
 
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللّهِ أَنْ يُذْکَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَي‏ فِي خَرَابِهَا أُولئِکَ مَا کَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿ 114 ﴾
 
کیست ستمکارتر از آن کس که از بردن نام خدا در مساجد او جلوگیرى کرد و سعى در ویرانى آنها نمود؟!شایسته نیست آنان ، جز با ترس و وحشت ، وارد این ( کانونهاى عبادت ) شوند.بهره آنها در دنیا ( فقط ) رسوایى است و در آخرت ، عذاب عظیم ( الهى!)
 
And who doth greater wrong than he who forbiddeth the approach to the sanctuaries of Allah lest His name should be mentioned therein, and striveth for their ruin? As for such, it was never meant that they should enter them except in fear. Theirs in the world is ignominy and theirs in the Hereafter is an awful doom.
 
 
وَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنََما تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿ 115 ﴾
 
مشرق و مغرب ، از آن خداست .و به هر سو رو کنید، خدا آنجاست .خداوند بى نیاز و داناست.
 
Unto Allah belong the East and the West, and whither- soever ye turn, there is Allahs countenance. Lo! Allah is All Embracing, All Knowing.
 
 
وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّهُ وَلَداً سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاواتِ وَالْأَرْضِ کُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ ﴿ 116 ﴾
 
و ( یهود و نصارى و مشرکان ) گفتند >:خداوند، فرزندى براى خود انتخاب کرده است --. < منزه است او -- بلکه آنچه در آسمانها و زمین است ، از آن اوست ، و همه در برابر او خاضعند.
 
And they say: Allah hath taken unto Himself a Son. Be He glorified! Nay, but whatsoever is in the heaven and the earth, His. All are subservient unto Him.
 
 
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَي‏ أَمْراً فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ کُنْ فَيَکُونُ ﴿ 117 ﴾
 
هستى بخش آسمانها و زمین است ، و هنگامى که فرمان وجود چیزى را صادر کند،تنها مى گوید > :موجود باش < !و آن ، فورى موجود مى شود.
 
The Originator of the heavens and the earth! When He decreeth a thing, He saith unto it only: Be! and it is.
 
 
وَقَالَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ لَوْلاَ يُکَلِّمُنَا اللّهُ أَوْ تَأْتِينَا آيَةٌ کَذلِکَ قَالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿ 118 ﴾
 
افراد ناآگاه گفتند >:چرا خدا با ما سخن نمى گوید؟ !و یا چرا آیه و نشانه اى براى خود ما نمى آید؟< !پیشینیان آنها نیز، همین گونه سخن مى گفتند، دلها و افکارشان مشابه یکدیگر است ،ولى ما ( به اندازه کافى ) آیات و نشانه ها را براى اهل یقین ( و حقیقت جویان ) روشن ساخته ایم.
 
And those who have no knowledge say: Why doth not Allah speak unto us, or some sign come unto us? Even thus, as they now speak, spake those (who were) before them. Their hearts are all alike. We have made clear the revelations for people who are sure.
 
 
إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَنَذِيراً وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ ﴿ 119 ﴾
 
ما تو را بحق ، براى بشارت و بیم دادن ( مردم جهان ) فرستادیم ،و تو مسوول ( گمراهى ) دوزخیان ( پس از ابلاغ رسالت )نیستى.
 
Lo! We have sent thee (O Muhammad) with the truth, a bringer of glad tidings and a warner. And thou wilt not be asked about the owners of hell fire.
 
 
وَلَنْ تَرْضَي‏ عَنکَ الْيَهُودُ وَلاَ النَّصَارَي‏ حَتَّي‏ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَي اللّهِ هُوَ الْهُدَي‏ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُم بَعْدَ الَّذِي جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَکَ مِنَ اللّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلاَ نَصِيرٍ ﴿ 120 ﴾
 
هرگز یهود و نصارى از تو راضى نخواهند شد، تا ( بطور کامل ، تسلیم خواسته هاى آنها شوى ، و) از آیین ( تحریف یافته ) آنان ، پیروى کنى.بگو >:هدایت الهى ، تنها هدایت است < .و اگر از هوى و هوسهاى آنان پیروى کنى ،بعد از آنکه آگاه شده اى ، هیچ سرپرست و یاورى از سوى خدا براى تو نخواهد بود.
 
And the Jews will not be pleased with thee, nor will the Christians, till thou follow their creed. Say: Lo! the guidance of Allah (Himself) is Guidance. And if thou shouldst follow their desires after the knowledge which hath come unto thee, then wouldst thou have from Allah no protecting friend nor helper.